ស្វែងយល់ពី ប្រវត្តិបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ


មាន​​រឿង​តំណាល​ថា «នៅ​ដើម​​​ភទ្ទកប្ប​ មាន​សេដ្ឋី​ម្នាក់​ មាន​បុត្រ​​មួយ​ព្រះអង្គ​ ឈ្មោះ​ធម្មបាល​កុមារ ជា​អ្នក​មាន​​ចំណេះវិជ្ជា​ដ៏​វិសេស​រៀន​ ចេះ​ចប់​ត្រៃវេទ​តាំងពី​អាយុ​បាន ៧ឆ្នាំ​មក​ម៉្លេះ។ សេដ្ឋី​​ជា​បិតា​បាន​សាង​ប្រាសាទ​ឲ្យ​នៅ​ទៀប​ដើម​ជ្រៃ​មួយ​ធំ នៅ​ឆ្នេរ​ទន្លេ ដែល​ជា​ទី​នៅ​នៃ​បក្សី​ទាំង​ឡាយ​។ ធម្មបាល​កុមារ​​ បាន​ចេះ​​អស់​​​ភាសា​បក្សី​​ទាំង​ពួង​ផង ហើយ​​ក៏​ជា​អាចារ្យ​សម្ដែង​មង្គល ​ផេ្សងៗ​ដល់​មនុស្ស​ទាំង​ពួង​ផង។
គ្រា​នោះ​មនុស្ស​លោក​រមែង​រាប់​អាន​ ព្រះ​មហាព្រហ្ម​ និង​កបិល​មហាព្រហ្ម​ ១អង្គ​ទៀត​ដែល​ជា​អ្នក​សម្ដែង​មង្គល​ដល់​មនុស្ស​ទាំង​ពួង។ ​ពេល​នោះ​ ​កបិល​មហាព្រហ្ម​ បាន​ជ្រាប​ព័ត៌‌មាន​​ក៏​ចុះ​មក​សួរ​បញ្ហា​​ប្រស្នា​ នឹង​​ធម្មបាល​កុមារ​ ៣ “ខ” ​ដោយ​សន្យា​ទុក​ថា បើ​ដោះ​ប្រស្នា​បាន ​នឹង​កាត់​ព្រះសិរ​ទ្រង់​ដើម្បី​បូជា​ចំពោះ​ធម្មបាល​កុមារ ​តែ​បើ​ដោះ​មិន​រួច​នឹង​កាត់​ក្បាល​ធម្មបាល​កុមារ​វិញ។
ធម្មបាល​កុមារ​សុំ​ឲ្យ​ពន្យារ​ពេល​ចំនួន​ ៧​ថ្ងៃ​សិន​ ដើម្បី​គិត​រក​ចម្លើយ​​ប្រស្នា​​នោះ។ លុះ​កន្លង​ទៅ ៦​ថ្ងៃ​ហើយ​ ក៏​នៅ​តែ​គិត​មិន​ឃើញ ​ដឹង​ខ្លួន​ថា​ ព្រឹក​​ឡើង​​នឹង​ត្រូវ​ស្លាប់​ដោយ​អាជ្ញា​កបិល​មហាព្រហ្ម​ជា​ប្រាកដ​ហើយ​ ដូច្នេះ​​ត្រូវ​រក​កន្លែង​​លាក់​ខ្លួន ពួន​អាត្មា​ឲ្យ​ស្លាប់​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ប្រសើរ​ជាង ​ទើប​​​ធម្មបាល​កុមារ​​​ចុះ​ពី​ប្រាសាទ ​ទៅ​ដេក​ពួន​នៅ ​ក្រោម​ដើម​ត្នោត​​ពីរ​ដើម។​ ​ដើម​ត្នោត​នោះ​ ​ជា​ទី​ស្នាក់​អាស្រ័យ​របស់​សត្វ​ឥន្ទ្រី​ញី​ឈ្មោល​​មួយ​គូ​​ ដោយ​មាន​ទាំង​​​សំបុក​នៅ​ទី​នោះ​ផង។​ ​ជួន​​​​ជា​​ពេល​​​​​យប់​​ឥន្ទ្រី​ញី​ ​បាន​សួរ​ឥន្ទ្រី​ឈ្មោល​ថា ព្រឹក​នេះ​យើង​បាន​អាហារ​ពី​ណា​ស៊ី? ឥន្ទ្រី​ឈ្មោល​ឆ្លើយ​ថា យើង​នឹង​ស៊ី​សាច់​ធម្មបាល​កុមារ ដែល​ត្រូវ​កបិល​មហាព្រហ្ម​សម្លាប់ ព្រោះ​ដោះ​ប្រស្នា​មិន​រួច។ ឥន្ទ្រី​ញី​សួរ​ថា ប្រស្នា​នោះ​ដូច​ម្ដេច​? ឥន្ទ្រី​ឈ្មោល​ឆ្លើយ​ថា ៖​ វេលា​ព្រឹក​សិរី​សួស្ដី​ស្ថិត​នៅ​ទីណា? ​ចម្លើយ​ត្រូវ​ឆ្លើយ​ថា នៅ​មុខ ​​ហេតុ​នេះ​ទើប​មនុស្ស​​ទាំងឡាយ​ត្រូវ​យក​ទឹក​លប់​មុខ ​ចំណែក​ ខ​១ ទៀត​ថា ​គឺ​សួរ​ថា​ ថ្ងៃ​ត្រង់​សិរី​ស្ថិត​នៅ​ត្រង់ណា ? ត្រូវ​ឆ្លើយ​ថា នៅ​ទ្រូង​ហេតុ​នោះ​ទើប​មនុស្ស​ត្រូវ​យក​ទឹក​លាង​ទ្រូង ​និង​ខ​ចុង​ក្រោយ​​​បំផុត​ វេលា​ល្ងាច​សិរី​ស្ថិត​នៅ​ទី​ណា ? ត្រូវ​ឆ្លើយ​ថា នៅ​ជើង​ហេតុ​នេះ ទើប​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​ត្រូវ​យក​ទឹក​លាង​ជើង ។
ក្រោយ​ពី​ស្ដាប់​ឭ​រួច​មក​ ធម្មបាល​កុមារ​​ក៏​ត្រឡប់​ទៅ​ប្រាសាទ​វិញ។ ព្រឹក​ឡើង​កបិល​មហាព្រហ្ម​ក៏​មក​សួរ​ប្រស្នា​ ធម្មបាល​កុមារ ឆ្លើយ​ដោះស្រាយ​តាម​ដែល​បាន​ឭ​​មក។ បន្ទាប់​មក​ កបិល​មហាព្រហ្ម ហៅ​ទេពធីតា​ទាំង​ ៧​នាក់​ដែល​ជា ​បាទបរិចារិកា​​​ព្រះឥន្ទ្រ មក​ប្រាប់​ថា ឥឡូវ​បិតា​ត្រូវ​កាត់​ព្រះសិរ​ដើម្បី​បូជា​ចំពោះ​ធម្មបាល​កុមារ​ តែ​បើ​ដាក់​ក្បាល​នោះ​លើ​ផែនដី នោះ​នឹង​កើត​ជា​ភ្លើង​ឆេះ​ទាំង​លោក​ធាតុ បើ​បោះ​ទៅ​លើ​អាកាស​ នឹង​រាំង​ភ្លៀង​​​​​ បើ​ចោល​ក្នុង​មហាសមុទ្រ​នោះ​ ទឹក​សមុទ្រ​​នឹង​រីង​ស្ងួត​ហួត​អស់ ដូច្នេះ​សូម​ឲ្យ​កូន​ទាំង ៧​នាក់ យក​ពាន​មក​ទទួល​ព្រះ​សិរ​បិតា។
មាន​ព្រះ​បន្ទូល​អីចឹង​​​ហើយ ​ព្រះអង្គ​ក៏​កាត់​ព្រះសិរ​ហុច ទៅ​ឲ្យ ព្រះនាង​ទុង្សា​ជា​កូន​ច្បង។​ ព្រះនាង​ទុង្សា​ ក៏​បាន​យក​ពាន​មក​ទទួល​ព្រះ​សិរ​បិតា រួច​ហែ​ប្រទក្សិណ​​ភ្នំ​ព្រះសុមេរុ ៦០​នាទី ​ទើប​អញ្ជើញ​ទៅ​ប្រតិស្ឋាន​ទុក ក្នុង​មណ្ឌល​​​នៅ​ក្នុង​គុហា​គន្ធមាលី ភ្នំ​កៃលាស បូជា​គ្រឿង​ទិព្វ​ផេ្សងៗ ព្រះ​វិស្សកម្ម​ទេវបុត្រ​ ក៏​និមិត្ត​រោង​ទិព្វ​ធ្វើ​ពី​កែវ ៧​ប្រការ ឈ្មោះ​ថា “ភគវតីសភា” ឲ្យ​ជា​ទីប្រជុំ​នៃ​ទេវតា​លុះ​ដល់​គម្រប់ ១ឆ្នាំជា​សង្ក្រាន្ត​នាង​ទេពធីតា​ទាំង ៧​ក៏​ផ្លាស់​វេន​គ្នា មក​អញ្ជើញ ព្រះសិរ​កបិល​មហា​ព្រហ្ម ចេញ​មក​ហែ​ប្រទក្សិណ ​​ភ្នំព្រះសុមេរុ​ជា​រៀង​រាល់ៗ​ឆ្នាំ​ហើយ​ត្រឡប់​ទៅ​ស្ថាន​ទេវ​លោក​ដើម្បី​តម្កល់​ វិញ»។
ទំនៀម​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ
ទំនៀម​​ពិធី​​ចូល​ឆ្នាំ ​​ប្រព្រឹត្ត​​ទៅ​​ចំនួន ៣ថ្ងៃ។ ថ្ងៃ​ដំបូង​ជា​ថ្ងៃ​ មហាសង្ក្រាន្ត ថ្ងៃ​ទី​២ ជា​ថ្ងៃ​​វារៈ​វ័នបត ថ្ងៃ​ទី៣ ជា​ថ្ងៃ​ឡើង​ស័ក។ ​ចំពោះ​ការ​កំណត់​ខែ ថ្ងៃ ម៉ោង នាទី ​ដែល​ឆ្នាំ​ចាស់​ត្រូវ​ផុត​កំណត់ ហើយ​ទេព្ដា​​ឆ្នាំ​ថ្មី​ត្រូវ​ចុះ​មក​ទទួល​តំណែង​ពី​ទេព្ដា​ឆ្នាំ​ចាស់​នោះ គេ​អាច​ដឹង​បាន​យ៉ាង​ទៀង​ទាត់ ដោយ​អាស្រ័យ​តាម​ក្បួន​ហោរាសាស្ត្រ​បែប​បុរាណ​គឺ​ក្បួន​មហាសង្ក្រាន្ត​​តែ​ម្ដង។
តើ​ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​របស់​ខ្មែរ​យើង​ត្រូវ​លើ​ខែ​ណា ? ថ្ងៃ​ណា ? ចាប់​ពី​ត្រឹម​សម័យ​​​មហានគរ​ ​​ទៅ​ ខ្មែរ​យើង​ប្រើ​ចន្ទគតិ ​ទើប​កំនត់​យក​ខែ​មិគ​សិរ​ ជា​ខែ​ចូល​ឆ្នាំ ហើយ​ជា​ខែទី​១ ខែកក្តិក ជា​ខែ​ទី១២ ។ លុះ​ក្រោយ​មក ​ទើប​គេ​និយម​ប្រើ​សុរិយគតិ​ ជា​សំខាន់​វិញ​ហើយ​កំណត់​ចូលឆ្នាំ​ក្នុង​ខែ​ចែត្រ (ខែទី៥) ដែល​ជា​ឆ្នាំ​កំណត់​ព្រះអាទិត្យ​ចូល​កាន់​ មេ​រាសី ហើយ​ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ​រមែង​ត្រូវ​លើ​ថ្ងៃ​ទី១៣ ​ឬ​ទី​១៤​​ខែ​មេសា (ចែត្រ) ​ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ។
មហាសង្ក្រាន្ត​ដែល​ប្រើ​របៀប​គន់គូរ ​តាម​សុរិយគតិ​មាន​ឈ្មោះ​ថា «សាមញ្ញ​​សង្ក្រាន្ត» (ព្រះអាទិត្យ​ដើរ​ត្រង់​ពី​លើ​ក្បាល​ជា​​សង្ក្រាន្ត​)។ មហាសង្ក្រាន្ត​ដែល​ប្រើ​របៀប​គន់​គូរ​តាម​ចន្ទគតិ​ហៅថា «អាយន្ត​សង្ក្រាន្ត​» (ពេល​ដែល​ព្រះអាទិត្យ​ដើរ​បញ្ឆៀង​មិន​ត្រង់​ពី​លើ)។ គេ​នៅ​ប្រើ​ចន្ទ​គតិ​​​អម​​គ្នា នឹង​សុរិយគតិ​ដែរ ព្រោះ​ចន្ទគតិ​មាន​ទំនាក់ទំនង​នឹង​ពុទ្ធបញ្ញត្តិ​ច្រើន។ ចំហែក​ឯ​ថ្ងៃ​ចូលឆ្នាំ​តាម​ចន្ទគតិ​មិន​បាន​ទៀង​ទាត់​ជា​ថ្ងៃ​ណា​មួយ​ទេ ជួន​កាល​ចូល​ឆ្នាំ​ក្នុង​វេលា​ខ្នើត ​ជួន​កាល​ទៀត​ក្នុង​វេលា​រនោច​ទៅ​វិញ ។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​រវាង​១​ខែ​គឺ​មិន​មុន​ថ្ងៃ ៤​កើត ខែ​ចែត្រ និង​មិន​ហួស​ថ្ងៃ ៤​កើត ខែ​ពិសាខ​ទេ ដូចនេះ​សង្ក្រាន្ត​ខ្លះ​ធ្លាក់​ទៅ​ក្នុង​ខែ​ពិសាខ​ក៏​មាន។
ចំពោះ​ពិធី​ផ្សេងៗ​ ខ្មែរ​យើង​មាន​រៀបចំ​តាម​ប្រពៃណី​ដូច​ត​ទៅ នៅ​ពេល​មុន​ចូល​ឆ្នាំ​គេ​នាំ​គ្នា​ប្រុង​ប្រៀប រក​ស្បៀង​អាហារ​សម្អាត​​ផ្ទះ​សំបែង រែក​ទឹក​ដាក់​ពាង រក​អុស​ទុក​កាត់​សំលៀក​បំពាក់​ថ្មីៗ​ជា​ដើម ។ ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ​មក​ដល់​គេ ​រៀប​គ្រឿង​សក្ការបូជា​សម្រាប់​ទទួល​ទេវតា​ថ្មី​ មាន : បាយ​សី​មួយ​គូ ស្លា​ធម៌​១​គូ ធូប​​៥​ ទៀន​៥ ទឹកអប់​១​គូ ផ្កា​ភ្ញី លាជ ទឹក​មួយ​ផ្តិល និង​ភេសជ្ជៈ នំនែក ផ្លែ​ឈើ​គ្រប់​មុខ​។
ចំណែក​ផ្ទះ​សំបែង​ គេ​តុបតែង​រំលេច​ដោយ​អំពូល​អគ្គិសនី​ ខ្សែ​តូច​ៗ​ចម្រុះ​ពណ៌ រឺ​ចង្កៀង​គោម គ្រប់​ពណ៌​សម្រាប់​ទទួល​ទេព្ដា​ថ្មី​។ លុះ​ដល់​វេលា​កំណត់​ទេព្តា​ថ្មី​ចុះ​មក​ហើយ គេ​នាំ​កូន​ចៅ​អង្គុយ​ជុំ​គ្នា នៅ​ជិត​កន្លែង​រៀប​គ្រឿង​សក្ការ​នោះ ហើយ​អុជ​ទៀន ធូប​បាញ់​ទឹកអប់ បន់​ស្រន់​សុំ​សេចក្ដី​សុខ​ចំរើន​គ្រប់​ប្រការ​ពី​ទេព្ដា​ថ្មី ។ ចំពោះ​គ្រឿង​សក្ការ ​និង​ក្រយា​ស្ងើយ​ដាក់​ថ្វាយ​ទេព្តោ​នាះ គេ​និយម​តំរូវ​តាម​ចិត្ត​ទេវតា​ដែល​នឹង​ត្រូវ​ចុះ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នីមួយៗ​។ ឧទាហរណ៍ : បើ​ទេវតា​ដែល​ត្រូវ​ចុះ​មក​នោះ​សោយ​ល្ង សន្តែក គេ​ដាក់​សន្តែក ល្ង ថ្វាយ..។

ថ្ងៃ​ទាំង​បី​​នៃ​​បុណ្យ​​ចូល​ឆ្នាំ​​​គឺ :
  • ថ្ងៃទី១ : គេ​យក​ចង្ហាន់​ទៅ​ប្រគេន​ព្រះសង្ឃ​នៅ​វត្ត។ ពេល​ល្ងាច​ គេ​នាំ​គ្នា​ជញ្ជូន​ខ្សាច់​សាង​​វាលុកចេតិយ​នៅ​ជុំវិញ​ព្រះវិហារ រឺ​នៅ​ជុំវិញ​ដើម​ពោធិ​ណា​មួយ​នៅ​ក្នុង​វត្ត​នោះ។ នៅ​ពេល​ព្រលប់ ​គេ​ប្រគេន​ភេសជ្ជៈ​ដល់​ព្រះសង្ឃ និមន្ត​លោក​ចំរើន ព្រះបរិត្ត និង​សំដែង​ធម្ម​ទេសនា។
  • ថ្ងៃទី២ : កូនចៅ​ជូន​ សំលៀក​បំពាក់ នំ​ចំនី លុយ​កាក់​ដល់​អ្នក​មាន​គុណ មាន​ឪពុក​ម្តាយ ជី​ដូន​ជីតា​ជា​ដើម ។ ជួន​កាល​គេ​ធ្វើ​ទាន ដល់​មនុស្ស​បម្រើ រឺ​អ្នក​ក្រីក្រ​ទៀត​ផង។ ពេល​រសៀល​ គេ​នាំ​គ្នា​ទៅ​ពូន​ភ្នំ​ខ្សាច់​ទៀត ហើយ​សូត្រ​ធម៌​អធិដ្ឋាន​ភ្នំខ្សាច់​ដែល​គេ​សន្មត​ទុក​ដូច​​​ចូឡាមណី​ចេតិយ​ ហើយ​និមន្ត​ព្រះសង្ឃ​បង្សុកូល​ចេតិយ​បញ្ជូន​មគ្គផល​ដល់​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​បង រឺ​ប្អូន ដែល​បាន​ស្លាប់​ទៅ ។
  • ថ្ងៃទី៣ : ពេល​ព្រឹក​និមន្ត​ព្រះសង្ឃ​ឆ្លង​ភ្នំខ្សាច់។ ពេល​ល្ងាច​គេ​​និមន្ត​ព្រះសង្ឃ​ស្រង់​ទឹក និង​ស្រង់ព្រះពុទ្ធរូប​ (តាម​ការ​និយម​នៃ​ស្រុក​ខ្លះ) ។ នៅ​ក្នុង​ឱកាស​​បុណ្យ​ចូលឆ្នាំ​ថ្មី​នេះ គេ​នាំ​គ្នា​លេង​ល្បែង​ប្រជាប្រិយ​កម្សាន្ត​សប្បាយ​ជា​ច្រើន ដូច​ជា​លេង បោះ​អង្គញ់ ចោល​ឈូង ទាញ​ព្រ័ត្រ លាក់​កន្សែង ចាប់​កូន​ខ្លែង​ជា​ដើម និង​មាន​របាំត្រុដិ​ (ច្រើន​មាន​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង​ សៀមរាប) ជា​ពិសេស​ទៀត ​គឺ​រាំ​វង់ ​តែ​អាស្រ័យ​ទៅ​តាម​ការ​និយម​ចូលចិត្ត​របស់​មនុស្ស​ ម្នាក់ៗ គឺ​ខ្លះ​និយម​នាំ​គ្នា​ដើរ​​កម្សាន្ត​បន្ត ខ្លះ​និយម​ធ្វើ​បុណ្យ​ទាន​តាម​វត្ត​អារាម​ជា​ដើម​។

វាលុកចេតិយ
ពាក្យ​សាមញ្ញ​ហៅ​ថា «ពូនភ្នំខ្សាច់» ។ ការ​ពូន​ភ្នំនេះ​គឺ​គេ​យក​ខ្សាច់​សុទ្ធ​មក​ចាក់​នៅ​កណ្ដាល​ទីធ្លា​ដែល​គេ​ បាន​កំណត់​ រួច​ពូន​ឲ្យ​​ចេញ​ជា​រាង​ចេតិយ​បែរ​មុខ​ទៅ​ទិស​ខាង​កើត ហើយ​គេ​សន្មត​ហៅ​ថា «វាលុកចេតិយ» គឺ​តំណាង​​ឲ្យ​​ព្រះ​ចូឡាមណី​ចេតិយ​ដែល​សាង​សម្រាប់​បញ្ចុះ​ព្រះកេស​ និង​ព្រះចង្កូមកែវ​នៃ​ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូ។

ការ​ពូន​ភ្នំ​នេះ បច្ចុប្បន្ន​តំបន់​ខ្លះ គេ​និយម​ពូន​ភ្នំ​អង្ករ​នៅ​សាលាឆាន់ រឺ​ក្នុង​ព្រះវិហារ​ផង​ដែរ។ ភ្នំខ្សាច់​ដែល​គេ​ពូន​មិន​មាន​កំណត់​​ថា​ ត្រូវ​មាន​ខ្នាត​តូច​ខ្ពស់​ទាប​ប៉ុណ្ណា​ទេ គឺ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​តាម​ការ​ពេញ​ចិត្ត​របស់​អ្នក​សាង​។ ប៉ុន្តែ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​មាន​ភ្នំ​មួ​យ​នៅ​កណ្ដាល ហើយ​ត្រូវ​មាន​ភ្នំ​តូច​ៗ ៤ ​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​គ្រប់​ទិស​តូច​ទាំង ៤ ។
នៅ​ជុំវិញ​ភ្នំ​គេ​មាន​ធ្វើ​រាជវ័តិ ​តុប​តែង​លំអ​ស្លឹក​ដូង ស្លឹក​រំសែ​ជា​បួន​ជ្រុង​មាន​ទ្វារ ចេញ​ចូល​តាម​ទិស​ធំ​ទាំង ៤ ។ នៅ​ជុំវិញ​រាជវ័តិ​គេ​មាន​រៀប​រាន​ទេវតា​គ្រប់​ទិស​ទាំង ៨។ នៅ​លើ​រាន​ទេវតា​និមួយៗ​គេ​រៀប​ស្លាធម៌​មួយ​គូ​បាយ​សី​មួយ​ថ្នាក់ មួយ​គូ ទៀន​៥ ធូប​៥ ផ្កាភ្ញី និង​អុជ​ទៀន​ធូប​ថ្វាយ។ នៅ​ពី​មុខ​ភ្នំ​ខ្សាច់​ក្រៅ​រាជវ័តិ​ គេ​រៀប​រាន​ធំៗ​បី​ទៀត សម្រាប់​ថ្វាយ​ព្រះ​យមរាជ ស្ថិត​នៅ​កណ្ដាល​ខាង​ឆ្វេង​រាន​ព្រះ​យមរាជ គឺ​រាន​ព្រះពុទ្ធគុណ និង​ខាងស្តាំ​គឺ​រាន​ព្រះពិស្ណុការ​ការ​ រាន​ធំ​ទាំង​បី​នេះ គឺ​គេ​រៀប​គ្រឿង​សក្ការបូជា​ដូច​រាន​ទេវតា​ដែរ តែ​បាយ​សី​ខ្ពស់​រហូត​ដល់ ៩​ថ្នាក់ និង​មាន​ដាក់​សំលៀកបំពាក់​ឆ្វេង​ស្តាំ ហើយ​មាន​ដាក់​ក្រយា​ថ្វាយ​សោយ​ទៀត​ផង។ ការ​សាង​វា​លុក​ចេតិយ​នេះ ដោយ​គេ​សំគាល់​ថា នឹង​បាន​ជា​ផលានិសង្ស​វិសេស​វិសាល​ណាស់ ដូច​មាន​សំដែង​ក្នុង​រឿង «អានិសង្សវាលុកចេតិយ» មហា​សំការ​សូត្រ ។

ការ​ធ្វើ​ពិធី​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ
ពិធី​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ​ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​មាន​រយៈពេល​ ៣ថ្ងៃ គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ១៣ ១៤ ឬ ១៥ ក្នុង​ខែ​ មេសា ព្រោះ​ជា​រដូវ​កាល​មួយ​ដែល​ប្រជាជន​ខ្មែរ​មាន​ពេល​ទំនេរ​ពី​ការ​ប្រមូល​ផល​ស្រូវ​ និង​ ដំណាំ​កសិកម្ម​ផ្សេងៗ។ មុន​ពេល​ប្រារព្ធ​ ពិធី​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ ១ ​ឬ​ ២ ថ្ងៃ​ ប្រជាជន​ខ្មែរ​តែង​តែ​នាំ​គ្នា​ ​សម្អាត​​​​​​​​​​​ តុបតែង​ផ្ទះ​សម្បែង​ និង រៀប​ចំ​គ្រឿង​សម្ភារៈ​ផ្សេងៗ​ ដើម្បី​ត្រៀម​ទទួល​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី។
នៅ​ពេល​ចូល​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​ ១ នៃ​ថ្ងៃ​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ​ ដែល​ក្នុង​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​តែង​ហៅ​ថ្ងៃ​នោះ​ ថា​ជា​ ថ្ងៃមហាសង្រ្កាន្ត។ នៅ​ពេល​នោះ​ ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទាំង​អស់​បាន​រៀប​ចំ​កន្លែង​ទទួល​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី​ ដែល​មាន​គ្រឿង​រណ្ដាប់​ផ្សេង​ៗ និង​ មាន​តុបតែង​លម្អ​​ ទៅ​ដោយ​ភ្លើង​ចម្រុះ​ពណ៌​​ផ្សេងៗ​នៅ​តាម​ផ្ទះ​របស់​ពួក​គេ។
នៅ​ក្នុង​ការ​រៀប​ចំ​គ្រឿង​រណ្ដាប់​មាន​ដូច​ជា​ ៖ ទឹក​ផ្ដិល​អប់​ដោយ​ផ្កា​ ទៀន៥ ​ ធូប​៥​ ផ្កា​ភ្ញី​ ភេសជ្ជៈ​ និង​ នំចំនី​ ផ្លែឈើ​ជាច្រើន​។ បន្ទាប់​ពី​នោះ​ ពួក​គេ​និង​ធ្វើ​ការ​សែនព្រេន ដោយ​មាន​អុជ​ធូប​ និង​ ទៀន​ តាម​បណ្ដា​គេហដ្ឋាន​នានា​របស់​ប្រជាជន​ នៅ​ពេល​ដល់​ពេល​វេលា​មួយ​ កំណត់​ថា​ នឹង​មាន​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី យាង​ចុះ​មក​ប្រសិទ្ធពរ​ជ័យ​ សិរីសួស្ដី​ ដើម្បី​ឲ្យ​ពួក​គេ​ទទួល​បាន​សេចក្ដី​សុខ​ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ ។
នៅ​ពេល​ចូល​ថ្ងៃ​ទី​ ២ នៃ​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​​​ខ្មែរ​ គេ​ហៅ​ថ្ងៃ​នោះ​ ថា​ជា​ ​ថ្ងៃ​វារៈ​​វ័នបត ប្រជាជន​បាន​នាំ​គ្នា​ទៅ​វត្តអារាម​ដើម្បី​យក​ ចង្ហាន់​ នំ​ចំណី​ ផ្លែ​ឈើ ​ ទៅ​ប្រគេន​ព្រះសង្ឃ។
លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត​ ក៏​មាន​ការ​ រៀប​ចំ​លេង​ល្បែង​ប្រជាប្រិយ​ ដូច​ជា​ ៖ ចោល​ឈូង​ បោះ​អង្គញ់​ លាក់​កន្សែង​ ….និង​មាន​ការ​ ច្រៀង​ រាំ​នូវ​បទ​ចម្រៀង​ប្រពៃណី​ ផង​ដែរ​ នៅ​តាម​វត្ដ​អារាម​ និង តាម​បណ្ដា​តំបន់​នានា​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ នៅ​ថ្ងៃ​ ទី៣ ជា​ថ្ងៃ​បញ្ចប់​ ដែល​គេ​ហៅ​ថា​ ថ្ងៃ​វារៈឡើងស័ក​ ឬ ថ្ងៃ​ឆ្លង។ នៅ​ក្នុង​ថ្ងៃ​នោះ​ដែរ​ គេ​តែង​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ពិធី​ ស្រង់​ទឹក​រូប​បដិមា​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​ នៅ​តាម​វត្តអារាម​ ដើម្បី​សុំ​សេចក្ដី​សុខ​ ហើយ​ក៏​ជា​ថ្ងៃ​បញ្ចប់​នៃ​ការ​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ពិធី​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ​ដែរ។

អត្ថន័យ​នៃ​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ
តាម​ជំនឿ​​ ខ្មែរ​កំណត់​យក​ពេល​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​ ​នៅ​ខែ​មេសា​ ​គឺ​ចំខែ​ចែត្រ​​ ពីព្រោះ​ខែ​ចែត្រ ជា​ដើម​ឆ្នាំ​ដែល​ព្រះអាទិត្យ​ ចូល​កាន់​មេរាសី​ គឺ​ព្រះអាទិត្យ​ ដើរ​ចំពី​ក្បាល​ ជា​​សង្ក្រាន្ត​។
ខ្មែរមានជំនឿថា ក្នុងអំឡុងពេលមួយឆ្នាំនៃការរស់នៅ គេតែងជួបប្រទះអពមង្គល​ ឧបទ្រពចង្រៃផ្សេងៗ​ ជូនកាលមាន​ទុក្ខសោក​ ជួន​កាល​មានគ្រោះអាសន្ដអន្ឋក្រ ជួនកាលមានគ្រោះជំងឺរូបរឹតរាងកាយ ជូន​កាល​ទៀត​ បាន​ប្រព្រឹត្ដ​អំពើ​សៅហ្មង​ មិនគប្បី។​ លុះ​ផុត​ឆ្នាំចាស់ទៅ គេនាំគ្នាធ្វើបុណ្យ គេស្លៀកពាក់ថ្មីៗ គេនាំគ្នាដើរលេងកម្សាន្ត​ ដើម្បីឲ្យ​អស់​កង្វល់​ ហើយ​ឲ្យ​មានសេរីសួស្ដី ​ មានសុភមង្គលនៅក្នុងឆ្នាំថ្មី ។
ម្យ៉ាងទៀត រយៈពេលមួយឆ្នាំ ដែលគេបានបែកចេញពី គ្រួសារ និង ញាតិមិត្ដ ដែលទៅប្រករបរចិញ្ចិមជិវិតនៅ​ទីឆ្ងាយៗ លុះដល់​ឆ្នាំថ្មី គេបាន​វិលមកជូបជុំគ្នា សូរសុខទុក្ខគ្នា ដើម្បីបន្ឋូរបន្ថយការនឹករលឹក និងបំបាត់​ការ​នឿយ​ហត់​ពី​​ការងារ​ផង​ រួច​ទើប​បន្ដ​ជីវភាពថ្មីនៅក្នុងឆ្នាំថ្មី ប្រកបរបរដោយជោគជ័យ និង អាយុយើនយូរ។
អត្ដន័យ​ម្យ៉ាង​ទៀត ស្ថិត​នៅ​ត្រង់​ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី គឺជាប្រពៃណីមួយ អាចបណ្ដុះស្មារតី​ស្រឡាញ់រាប់អានគ្នារវាងអ្នក ស្រុកព្រៀងលាន ជាកត្ដាបង្កើតសាមគ្គីភាពជាតិ ។ ហេតុនេះហើយ ទើបនៅពេលនោះ​គេមិនត្រឹមតែជួប​ជុំគ្នាក្នុង​គ្រួសារ​​ប៉ុន​​​នោះ​ទេ តែគេនាំគ្នាទៅធ្វើរ​ បុណ្យនៅវត្ដអារាមទៀត ដែលជាមជ្ឍមណ្ឌលបង្កើតសាមគ្គីភាព។
ប្រភព៖cambodiapiece